برفک دهان چیست؟
برفک دهان یکی از شایعترین عفونتهای قارچی است که میتواند هم در نوزادان و هم در بزرگسالان ایجاد شود. این مشکل معمولاً با ایجاد لکههای سفید روی زبان، داخل گونهها و سقف دهان شناخته میشود و در برخی موارد میتواند باعث درد، سوزش و اختلال در غذا خوردن شود.
بسیاری از افراد وقتی با لکههای سفید در دهان یا روی زبان مواجه میشوند، نمیدانند آیا این مشکل خطرناک است یا خیر. واقعیت این است که برفک دهان اغلب قابل درمان است، اما اگر به موقع درمان نشود یا مدام تکرار شود، ممکن است نشانهای از ضعف سیستم ایمنی یا بیماریهای زمینهای باشد.
در این مقاله به طور کامل با علائم، علتها، روش درمان و راههای پیشگیری از برفک دهان آشنا میشویم و به طور ویژه درباره برفک در نوزادان صحبت خواهیم کرد.
برفک بیشتر در قسمتهای زیر دیده میشود:
– زبان
– داخل گونهها
– سقف دهان
– لثهها
– گلو
ظاهر برفک معمولاً به شکل لکههای سفید یا کرمرنگ است که شبیه تکههای شیر یا پنیر دیده میشوند.
علائم برفک دهان
علائم برفک بسته به شدت عفونت متفاوت است. برخی افراد فقط لکههای سفید خفیف دارند، اما برخی دیگر دچار درد و التهاب شدید میشوند.
– لکههای سفید روی زبان
– سفید شدن داخل دهان
– احساس سوزش یا درد
– قرمزی دهان
– سختی در بلع
– خشکی دهان
– ترک گوشه لب
– تغییر مزه دهان
در موارد شدید ممکن است هنگام مسواک زدن یا لمس لکهها، خونریزی خفیف ایجاد شود.
برفک در نوزادان
برفک دهان در نوزادان بسیار رایج است و معمولاً در چند ماه اول زندگی دیده میشود. سیستم ایمنی نوزاد هنوز کامل نشده و همین موضوع باعث میشود قارچها راحتتر رشد کنند.
علائم برفک نوزاد
– وجود لکههای سفید روی زبان
– سفید شدن داخل گونهها
– بیقراری هنگام شیر خوردن
– گریه کردن موقع تغذیه
– کاهش اشتها
– مشکل در مکیدن شیر
بسیاری از والدین برفک را با باقی ماندن شیر روی زبان اشتباه میگیرند. تفاوت مهم این است که لکههای برفک به راحتی پاک نمیشوند.
علت برفک نوزاد چیست؟
۱. ضعف سیستم ایمنی
سیستم ایمنی نوزادان هنوز کامل نشده و بدن آنها توانایی کمتری برای کنترل قارچها دارد.
۲. مصرف آنتیبیوتیک
اگر نوزاد یا مادر آنتیبیوتیک مصرف کند، تعادل طبیعی باکتریهای مفید بدن به هم میخورد و قارچها رشد میکنند.
۳. انتقال قارچ در زمان شیردهی
گاهی قارچ بین مادر و نوزاد منتقل میشود. در این شرایط ممکن است مادر دچار درد یا خارش نوک سینه شود.
۴. استریل نبودن وسایل نوزاد
شیشه شیر، پستانک یا وسایل تغذیه اگر به خوبی ضدعفونی نشوند، میتوانند باعث انتقال قارچ شوند.
آیا برفک دهان خطرناک است؟
در بیشتر موارد، برفک خطرناک نیست و با درمان مناسب برطرف میشود. اما اگر درمان نشود، ممکن است عفونت گسترش پیدا کند.
در افراد با سیستم ایمنی ضعیف، برفک میتواند مشکلات جدیتری ایجاد کند. به همین دلیل اگر برفک مکرر یا شدید باشد، باید حتماً توسط پزشک بررسی شود.
علت برفک دهان در بزرگسالان
برفک فقط مختص نوزادان نیست و در بزرگسالان نیز دیده میشود.
- مصرف آنتیبیوتیک
آنتیبیوتیکها باکتریهای مفید دهان را از بین میبرند و باعث رشد قارچ میشوند. - دیابت
افرادی که قند خون بالایی دارند بیشتر در معرض برفک هستند. - ضعف سیستم ایمنی
بیماریهایی مانند سرطان یا HIV احتمال برفک را افزایش میدهند. - استفاده از دندان مصنوعی
تمیز نکردن دندان مصنوعی میتواند محیط مناسبی برای قارچ ایجاد کند. - خشکی دهان
کمبود بزاق رشد قارچها را بیشتر میکند. - اسپریهای کورتونی
داروهای استنشاقی آسم در صورت شستشو ندادن دهان میتوانند باعث برفک شوند.
درمان برفک دهان
درمان برفک معمولاً ساده است و با داروهای ضدقارچ انجام میشود.
داروهای درمان برفک
پزشک ممکن است داروهای زیر را تجویز کند:
– نیستاتین
– فلوکونازول
– کلوتریمازول
– میکونازول
این داروها ممکن است به شکل قطره، ژل، قرص یا دهانشویه باشند.
درمان برفک نوزاد
در نوزادان معمولاً از قطره ضدقارچ استفاده میشود. همچنین رعایت بهداشت وسایل تغذیه اهمیت زیادی دارد.
نکات مهم برای درمان برفک نوزاد
– استریل کردن شیشه شیر
– شستن مرتب پستانک
– تمیز نگه داشتن دهان نوزاد
– درمان همزمان مادر در صورت شیردهی
اگر علائم نوزاد شدید باشد یا بهبود پیدا نکند، مراجعه به پزشک ضروری است.
درمان خانگی برفک دهان
برخی روشهای خانگی میتوانند به کاهش علائم کمک کنند.
- شستشو با آب نمک
آب نمک به کاهش التهاب کمک میکند. - مصرف ماست پروبیوتیک
پروبیوتیکها به تعادل باکتریهای مفید بدن کمک میکنند. - کاهش مصرف شیرینی
قارچها در محیط شیرین بهتر رشد میکنند. - نوشیدن آب کافی
آبرسانی مناسب به سلامت دهان کمک میکند.
راههای پیشگیری از برفک دهان
برای جلوگیری از برفک رعایت چند نکته ساده بسیار مؤثر است.
– مسواک زدن منظم
– استفاده از نخ دندان
– شستن دهان بعد از اسپری آسم
– کنترل قند خون
– ضدعفونی وسایل نوزاد
– کاهش مصرف قند
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
– درد شدید دهان
– تب
– مشکل در بلع
– بیاشتهایی نوزاد
– تکرار مداوم برفک
– بهبود پیدا نکردن علائم
سوالات متداول درباره برفک دهان
آیا برفک دهان واگیردار است؟
بله، قارچ میتواند از طریق تماس مستقیم منتقل شود، به خصوص بین مادر و نوزاد.
آیا برفک خودبهخود خوب میشود؟
در برخی موارد خفیف ممکن است بهتر شود، اما معمولاً درمان دارویی روند بهبود را سریعتر میکند.
آیا برفک نوزاد خطرناک است؟
معمولاً خطرناک نیست، اما اگر درمان نشود ممکن است باعث مشکل در تغذیه نوزاد شود.
تفاوت برفک با باقی ماندن شیر روی زبان چیست؟
شیر به راحتی پاک میشود، اما لکههای برفک معمولاً ماندگار هستند و به سختی پاک میشوند.
برفک دهان یک عفونت قارچی شایع است که میتواند نوزادان و بزرگسالان را درگیر کند. این بیماری معمولاً با لکههای سفید روی زبان و داخل دهان شناخته میشود و در بیشتر موارد با داروهای ضدقارچ قابل درمان است.
رعایت بهداشت دهان، ضدعفونی وسایل نوزاد و تقویت سیستم ایمنی نقش مهمی در پیشگیری از برفک دارند. اگر علائم شدید یا مکرر باشند، مراجعه به پزشک ضروری است.
برای مشاوره و نوبت دهی با متخصصین و پزشکین مجموعه نیکو کلیک کنید.
