تیروئید چیست؟
تیروئید غده ای است که در جلوی گردن قرار دارد و وظیفه تولید هورمون های تیروئیدی را بر عهده دارد.
هورمون های تیروئیدی نقش مهمی در متابولیسم و رشد و نمو بدن بر عهده دارند. کم کاری تیروئید بدین معناست که تولید هورمون های تیروئیدی در بدن پایین است.
هرچه سن کودک پایین تر باشد اهمیت و نقش این هورمون ها در بدن پررنگ تر میشود.
برای همین در برنامه های غربالگری های بدو تولد هورمون های تیروییدی نیز چک میشوند و اگر مشکوک به اختلالات تیروئیدی باشد هرچه سریع تر درمان باید برای نوزاد شروع شود چون کمبود هورمون های تیروئید با اینکه اوایل بدون علامت است اما میتواند منجر به آسیب های جبران ناپذیری در رشد مغزی نوزاد تازه متولد شده خواهد شد.
علائم کم کاری تیروئید در نوزادان :
- زردی طول کشده
- زبان بزرگ و بیرون زده
- اختلالات تنفسی
- گریه های خشک با صدای خش دار
- بیرون زدگی ناف
- اختلالات رشد و شلی عضلات
- یبوست
- خواب بیش از حد
- شل شدن عضلات
کم کاری تیروئید در سنین کودکی و نوجوانی خود را بلوغ دیررس یا تاخیر رویش دندان های دایمی و یا تاخیر در یادگیری کودک خود را نشان میدهد.
اما هورمون های تیروئیدی در بزرگسالی نیز کم اهمیت نمی شوند و چون مسئول سوخت و ساز بدن هستند کمبود آن ها باعث احساس خستگی مفرط و اضافه وزن گاها یبوست و خشکی پوست میشود.
از طرفی درد و حساسیت و خشکی عضلات یا خشکی مفاصل و ضعف عضلانی نیز میتواند در اثر کمبود هورمون های تیروییدی ایجاد شود.
افراد دارای کم کاری تیروئید اغلب احساس سرمای بیشتری نسبت به سایر افراد دارند.
در بعضی افراد اگر کم کاری تیروئید طول کشیده باشد و درمان به موقع انجام نشود در اثر تلاش بیش از اندازه غده تیروئید ببرای تولید هورمون ها اندازه غده شروع به بزرگ شدن میکند که گواتر نامیده میشود.
چرا تیروئید کم کار میشود؟
ممکن است علل مادرزادی مثل نداشتن غده تیروئید باشد.
ممکن است به علت بیماری های خود ایمنی ایجاد شود یعنی گلبول سفید بدن تیروئید را یه عامل خارجی تلقنی میکند و به آن حمله میکند.احتمالا نام تیروئیدیت هاشیموتو را شنیده باشید که جزو دسته اختلالات خود ایمنی به حساب میاید.
در اثر رژیم های غذایی دارای ید کم و یا اختلالات جذب ید در بدن نیز کم کاری تیروئید ایجاد میشود.
درمان بیماری های دیگر مثل قرار گرفتن در معرض اشعه یا درمان با مواد رادیو اکتیو و یا مصرف بیش از حد داروهای ضد تیروئید نیز میتواند باعث کم کاری تیرویئد شود.
غده تیروئید برای ترشح هورمون تیروئید نیاز به هورمون تحریک کننده هورمون رشد از هیپوفیز دارد پس کمبود این هورمون تحریک کننده نیز ممکن است باعث کم کاری تیروئید در بدن شود.
البته از فاکتور ژنتیک نیز در مورد این بیماری نمی توان گذشت.
ضربه و آسیب های بیرونی به این غده نیز عامل دیگری است.
چه افرادی در معرض ابتلا به کم کاری تیروئید هستند؟
- سن بالای ۶۰ سال
- سابقه ابتلا به بیماری های خود ایمنی مثل دیابت نوع یک یا سلیاک
- درمان با مواد رادیواکتیو یا جراحی تیروئید
- زنان باردار یا زنانی که در ۶ ماه گذشته زایمان داشته اند
- کودکان مبتلا به سندرم داون
تشخیص کم کاری تیروئید به چه صورت است؟
اگه علایم کم کاری تیروئید را دارید یا در فرزند خود میبیند حتما این علایم را با پزشک خود مطرح کنید.
در قدم اول پزشک غده تیروئید شما را از نظر اندازه بررسی می کند. در صورت شک برای شما درخواست آزمایش تیروئید می دهد.
تشخیص کم کاری تیروئید با آزمایشات هورمونی تیروئید می باشد.اندازه گیری هم زمان T4 و TSH میتواند وضعیت دقیق میزان هورمون ها را مشخص کند.
گاها امکان دارد درخواست تست های تصویر برداری مثل سونوگرافی یا تصویر برداری رادیو اکتیو یا اسکن تیروئید برای بیمار انجام شود.
درمان کم کاری تیروئید:
همانطور که متوجه شدین کم کاری تیروئید همه اعضای بدن را تحت تاثیر قرار می دهد پس تنظیم هورمون های تیروئیدی در بدن اهمیت بسیار زیادی دارد و این امر با تجویز هورمون های تیروئید به صورت قرص امکان پذیر است.در بعضی موارد درمان با ید انجام می گیرد.
رژیم غذایی در کم کاری تیروئید:
مصرف غذاهای ید دار مثل غذاهای دریایی مثل ماهی سالمون و ماهی تن و میگو میتواند بسیار کمک کننده باشد.
تخم مرغ به دلیل داشتن مقادیر بالای ید و سلنیوم در زرده میتواند عملکرد غده تیرویید را بهبود بخشد.
میوه هایی نظیر توت و موز و پرتقال هم توصیه شده است.غلات و دانه های فاقد گلوتن مثل برنج و گندم و دانه چیا و تخم کتان هم میتواند مفید باشد.
افراد دارای کم کاری تیرویید باید رژیم غذایی حاوی سبزیجات و میوه ها و گوشت بدون چربی داشته باشند.
مواد غذایی نامناسب برای کم کاری تیرویید:
نوشیدنی های حاوی کافئین و مواد غذایی فرآوری شده هات داگ کیک و کوکی و ماد غذایی مبتنی بر سویا و شیر سویا و ارزن میتوانند در جذب دارو های تیروئیدی اختلال ایجاد کنند.
برای مشاوره با متخصصین مجموعه نیکو کلیک کنید.
