زردی نوزادان

یکی از مشکلات و چالش هایی که والدین در همان روزهای اولیه پس از تولد فرزند عزیزشان با آن روبه رو میشوند زردی نوزادی است .

زردی نوزادی اغلب از سفیدی چشم ها و نوک بینی نوزاد شروع میشود و سپس به سمت سینه ها و دست ها و بعد از آن به سمت پاها پیشرفت میکند.

معاینه زردی حتما باید در نور باشد و با فشار اندکی انگشت بر روی پوستی که بر روی استخوان است میتوان به وجود آن پی برد .البته لازم به ذکر است در نوزادانی که پوست تیره تر دارند تشخیص زردی مشکل تر است.

زردی در حقیقت بیماری نیست و یک علامت است که نشان می دهد میزان بیلی روبین در خون نوزاد زیاد شده است و با رسوب این ماده در پوست ما متوجه زرد شدن  نوزاد میشویم.بیلی روبین در حقیقیت ماده ای است زرد رنگ که توسط ادرار و مدفوع دفع میشود و بخشی هم توسط کبد شکسته میشود و اگر میزان این ماده بیش تر از حد نرمال شود علاوه بر رسوب در پوست در سیستم اعصاب مرکزی به خصوص مغز رسوب میکند و باعث آسیب دایمی به مغز و سیستم های وابسته به آن میشود .

شاید برای شما این پرسش به وجود امده باشد که چه عاملی باعث زردی نوزاد میشود؟

همانطور که گفتیم زردی در اثر بالا رفتن بیلی روبین  (که اغلب به خاطر شسکسته شدن گلبول های قرمز می باشد) ایجاد می شود و این بیلی روبین در حالت عادی توسط آنزیم های کبدی به نوع کم خطر تبدیل شده و توسط ادرار و مدفوع دفع می گردد.

در روزهای اول تولد میزان آنزیم های کبدی هنوز به حد کافی نیست و از طرفی به دلایلی که در ادامه خواهیم گفت میزان شسکسته شدن گلبول های قرمز از افراد بزرگسال بیشتر است.این عوامل باعث ایجاد زردی در نوزاد خواهد شد.از طرفی چون غشای سدی بین خون و سلول های مغزی هنوز در روزهای اول تولد تکامل نیافته امکان رسوب بیلی روبین در مغز و آسیب های ناشی از آن در روزهای ابتدایی تولد بسیار بالاست.

برای همین است که در بسیاری از نوزادان با زردی بالا و عدم رسیدگی به موقع متاسفانه شاهد عوارضی مثل عقب ماندگی ذهنی یا ناشنوایی و کم شنوایی خواهیم بود.

عواملی که  باعث افزایش شکسته شدن گلبول های قرمز میشود عبارت است از :

• ناسازگاری های خونی بین مادر و نوزاد که در اثر ورود آنتی بادی های مادری از طریق بند ناف به نوزاد در هنگام زایمان باعث لیز یا شکسته شدن گلبول های قرمز نوزادی خواهند شد.
• صدمات و کبودی های حین زایمان
• کمبود ژنتیک بعضی آنزیم ها مثل بیماری فاویسم
• نژاد آسیایی

در اینجا لازم میبینم در مورد زردی شیر مادر هم توضیحاتی داده شود.

زردی شیر مادر با دو  مکانیسم ممکن است ایجاد شود :

یکی اینکه در روزهای اول تولد به دلیل اینکه  دلیل داشتن درد و یا عدم برقراری شیر مادر به میزان کافی  شیردهی به نوزاد صورت نمیگیرد و این کم آبی ناشی از آن باعث زرد شدن نوزاد میشود .

دوم آنکه خود شیر مادر به دلیل وجود یک سری آنزیم هایی باعث غیر فعال شدن آنزیم کبدی مسئول شکستن بیل روبین میشوند . این حالت در زردی های هفته دوم به بعد بیشتر ایجاد میشود و با قطع موقت شیر مادر این قضیه اصلاح میشود .

علامت های خطرناک که در نوزاد زرد باید فورا به مراکز درمانی مراجعه کرد:

۱-زردی که پایین تر از زانو ها باشد.

۲- نوزاد به سختی شیر بخورد.

۳-اگر نوزاد به سختی بیدار شود

۴-بی قراری شدید و به سختی آرام شود.

۵-اگر نوزاد کمر یا گردنش را به سمت عقب قوس بدهد.

۶-زردی در ۲۴ ساعت اول تولد

تشخیص زردی معمولا با سنجش خونی میزان بیلی روبین انجام میشود و البته دستگاه های سنجش زردی از طریق پوست هم موجود است ولی لازم به ذکر است که خیلی دقیق نیستند و در موارد پرخطر اندازه گیری خونی میزان زردی قابل اعتماد تر است.

عدد بیلی روبین خطرناک برای هر نوزاد بسته به سن بارداری و سن نوزاد و وزنش متفاوت است و بر اساس جداولی تعیین می گردد و برای تعیین پر خطر بودن یا نبودن حتما از متخصص اطفال خود مشاوره بگیرید.

درمان زردی:

• شیر دادن کافی به نوزاد :اگر نوزاد به میزان کافی شیر بخورد و دفع ادرار خوبی داشته باشد میتواند بیلی روبین بیشتری را از بدن خارج کند و از طرفی میزان رسوب بیلی روبین در بدن کمتر خواهدد شد
• درمان با نور یا فتو تراپی: بیل روبین موجود در خون در اثر تابش نور با طول موج خاصی شکسته میشود و به نوع بی خطر تبدیل میگردد.

بسیاری از والدین این سوال را میپرسند آیا نور مهتابی در درمان زردی موثر است؟ پاسخ این سوال خیر است .

همانطور که توضیح داده شد این نور طول موج خاصی باید داشته باشد که این طول موج فقط در دستگاههای فتو تراپی مخصوص درمان زردی نوزاد وجود دارد .

این دستگاهها در بیمارستان ها و یا جهت اجاره درمنزل موجود هستند.

در مورد اینکه آیا نوزادتان را بستری کنید یا با اجاره دستگاه در منزل درمان کنید حتما با متخصص اطفال کودک خود مشورت کنید چون در موارد پرخطر یا زردی های بالا فتوتراپی در منزل جوابگو نیست.

در بسیاری از فرهنگ ها اعتقاد دارند که با گذاشتن نوزاد زیر نور خورشید زردی قابل درمان است که اینکار فقط باعث سوختگی پوست نوزاد یا کم آبی وی میگردد و در درمان زردی موثر نیست.

یک نکته که در اینجا لازم میبینم که در مورد آن توضیح دهم اینست که زردی حتی بدون هیچ درمانی خود به خود ممکن است بهبود یابد ولی اثرات مخرب آن را برروی زندگی و آینده فرد خواهد گذاشت و این سرعت عمل

ما در کاهش میزان زردی و درمان درست و به موقع ان است که در کاهش عوارض نقش حیاتی را بازی میکند.

پس سعی کنیم وقت طلایی درمان زردی نوزاد را با درمان هایی از قبیل داروهای گیاهی یا نور خورشید و حجامت و امثال آن که هیج جایگاهی در ردرمان ندارند نگیریم.

در بعضی موارد زردی نوزاد بیشتر از یک ماه طول میکشد که انشالله در مقالات بعدی به این موضوع میپردازیم.

برای مشاوره یا رزرو نوبت با متخصصان ما روی این کلیک کنید.